Günlük Satırlar Yazılar

DC Neyi Ölçer? Tarihsel Bir Perspektiften Kapsamlı Bir İnceleme Geçmişi anlamak, bugünü daha net bir şekilde yorumlamamıza olanak sağlar. Her dönemin, kendisinden sonraki toplumsal yapıları ve düşünsel evrimleri şekillendiren derin izleri vardır. Bu bağlamda, bir yerin veya dönemin ölçülmesi yalnızca sayılarla yapılacak bir işlem değil, o toplumu ve zaman dilimini anlamanın temel bir yolu olarak karşımıza çıkar. “DC” yani “doğrudan ölçüm” ile ilgili çalışmalar, zaman içinde farklı anlamlar kazanmış, toplumsal değişimlerle birlikte yeni yöntemler ve anlayışlarla evrilmiştir. Bu yazıda, DC’nin tarihsel bir bağlamda neyi ölçtüğünü anlamak amacıyla önemli dönemeçleri, toplumsal dönüşümleri ve kırılma noktalarını ele alacağız. DC’nin Tarihsel Gelişimi: İlk…

Üniversite Genel Sekreterliği Üzerine Psikolojik Bir Mercek Düşüncelerimi kaleme almadan önce, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçlere meraklı biri olarak kendime şu soruyu soruyorum: Bir kurumun belki de en görünmeyen ama en kritik rollerinden birini üstlenen kişi, zihnimizde nasıl kodlanır? Üniversite genel sekreteri ne iş yapar? sorusu, ilk bakışta yönetsel bir tanım gibi görünür; ancak bu iş tanımının ardında yatan psikoloji, insan etkileşimi ve örgütsel davranış katmanları, sıradan bir tanımdan çok daha fazlasını ortaya koyar. Bu yazıda, genel sekreterlik rolünü bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla inceleyeceğiz. Okuyucu olarak kendi içsel deneyimlerinizi sorgularken, örgüt psikolojisi literatüründen güncel araştırmalar, meta-analizler…

Bütçe Gider Ana Kalemleri Nelerdir? Antropolojik Bir Perspektifle İnceleme Dünyada farklı kültürler ve toplumlar, kendilerini sadece bir arada yaşadıkları coğrafya veya tarihsel bağlamla değil, aynı zamanda kullandıkları ekonomik araçlarla tanımlarlar. Her kültür, ekonomik değerleri, bütçelerini ve kaynak dağılımlarını kendi ritüellerine, sembollerine ve akrabalık yapılarına dayalı olarak şekillendirir. Ekonomi, her toplumun kolektif kimliğini yansıtan bir yapı taşına dönüşür. Bir toplumun bütçesini, sadece sayılar ve oranlar olarak görmemeliyiz. O bütçe, o toplumun kültürel değerlerini, kimliğini ve toplumsal yapısını ortaya koyar. Bütçe, bir hükümetin ya da toplumun gelirlerini ve giderlerini planlama sürecidir; ancak, bu süreç yalnızca ekonomik bir hesaplama değildir. Bütçe gider ana…

Bilirkişinin Reddi Sebepleri: Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Edebiyat, insanın içinde bulunduğu dünyayı yansıttığı gibi, o dünyayı aynı zamanda dönüştürme gücüne sahiptir. Bir kelime, bir cümle, bir hikâye, bazen bir kişinin hayatını değiştirebilir; bazen de bir davanın seyrini. Tıpkı edebiyatın, kelimelerin gücünü ve anlatıların dönüştürücü etkisini sergileyen bir sanat biçimi olması gibi, hukuk da insanın adalet arayışını simgeler. Bilirkişinin reddi gibi kavramlar, bir davanın nasıl şekillendiğini ve toplumun nasıl bir adalet anlayışı oluşturduğunu anlamamıza yardımcı olabilir. Ancak, bilirkişinin reddedilmesi meselesi yalnızca yasal bir süreç değil, aynı zamanda insanın içsel çatışmalarını, doğruluk arayışını ve güç ilişkilerini anlamamıza olanak tanır. Bu yazıda, bilirkişinin…

İnsan davranışlarının ardındaki görünmeyen akışı anlamaya çalıştıkça şunu fark ediyorum: İç dünyamız çoğu zaman bir deniz gibi. Bazen sakin, bazen dalgalı. Ruh hâlimizdeki değişimleri tarif ederken sık sık “gel git” kelimesini kullanıyoruz. Peki asıl soru şu: Gel git yenilenebilir mi? Yani duygusal ve zihinsel dalgalanmalarımız dönüştürülebilir, yeniden yapılandırılabilir, hatta sağlıklı bir döngüye evrilebilir mi? Bu yazıda bu soruyu psikolojinin üç temel merceğinden ele alacağım: bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji. Araştırmaların, meta-analizlerin ve vaka örneklerinin ışığında; aynı zamanda kendi iç gözlemlerimizi de işin içine katarak. Gel Git Nedir? Psikolojik Bir Tanım Günlük dilde “gel git” genellikle ruh hâlindeki ani değişimleri ifade…

Dünyada Kaç Tane Gemi Battı? Tarihsel Bir Perspektiften Bir Keşif Geçmişin izleri, sadece tarihin sayfalarında değil, aynı zamanda günümüzde yaşadığımız dünyanın temel yapı taşlarında da saklıdır. Her bir gemi batışı, sadece bir deniz felaketi değil, aynı zamanda dönemin teknolojik, ekonomik ve toplumsal koşullarını da yansıtan birer kayıttır. Gemi kazaları, tarih boyunca denizcilik kültürünün, ticaretin, savaşların ve keşiflerin bir parçası olmuştur. Ancak, “Dünyada kaç tane gemi battı?” sorusu, yalnızca bir rakamdan ibaret değildir; bu soruya yanıt verirken, binlerce yıl süren denizcilik tarihinin derinliklerine inmeli ve her batışın ardındaki insan hikâyelerini, sosyal ve ekonomik bağlamları anlamalıyız. Gemi Kazalarının Tarihsel Kökleri: Antik Çağlardan…

Bulmacada Uyanıklık Ne Demek? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Derinlemesine Bir İnceleme Giriş: Zihnin Uyanıklığı ve Düşüncenin Derinlikleri Bir sabah, şehirdeki en yüksek noktada bir kafede oturuyorsunuz. Bir fincan kahve, bir masa lambasının yumuşak ışığı ve bir gazete bulmacasının başında yalnızsınız. Birkaç dakikalık sessizlik içinde zihninizde, bir sorunun çözümü için kayboluyorsunuz: “Bulmacada uyanıklık ne demek?” Bu basit bir soru gibi görünebilir, ancak derinlemesine düşündüğünüzde, zihinsel uyanıklık, dikkat ve farkındalık üzerine olan anlamı, sizin varlık anlayışınızı sorgulamaya başlar. Bulmacalar, zekâ ve dikkat gerektiren oyunlardır. Her doğru çözüm, bir anlamda uyanıklığın ve zihinsel çabanın sonucudur. Ama “uyanıklık” kelimesi, bulmacaların ötesinde çok daha…

Behiye Aksoy Kaç Kez Evlendi? Bir Antropolojik Perspektif Giriş: Kültürlerin Daldığı Derinliklerde Bir insanın kimliği, yalnızca doğduğu yer, ailesi veya fiziksel özellikleriyle değil, aynı zamanda kültürel bağlamda şekillenen toplumsal ilişkileriyle de belirlenir. İnsanlar, bir toplumun normları ve değerleri içinde kendilerini tanımlar ve toplumsal yapılar, bu tanımlamaları şekillendirir. Her kültür, evlilik gibi temel sosyal ritüelleri farklı bir biçimde inşa eder. Bu yazı, Behiye Aksoy’un kaç kez evlendiği sorusundan yola çıkarak, antropolojik bir bakış açısıyla evlilik kurumunu, kimlik oluşumunu ve toplumsal yapıları keşfetmeyi amaçlıyor. Evlilik, yalnızca iki birey arasında bir bağ kurmakla kalmaz, aynı zamanda bir toplumun değerlerini, sosyal yapısını, ekonomi ve…

Sıfır Maliyet Nedir? Hayatın En Komik Gerçeği İzmir’de bir sabah, güne kahvemi yudumlayarak başladım. Yani aslında “kahve içmek” demek, daha çok “yine aynı sabah rutini” oldu. Zaten her sabah bir elma da yiyorum, ama o elmanın çok azını yiyip geri kalanını “niyet” olarak tüketiyorum. Bu kadar çaba ve “niyet” yetiyor. Sonra bir arkadaşım aklıma geldi: Sıfır maliyet nedir, diye sordu. Yani bu, aslında çok önemli bir soru değildi. Ama tabii, o an düşündüm ve “Sıfır maliyet” nedir sorusuna, kendi evrenimden bir cevap bulmam gerektiğini fark ettim. Şimdi gelin, biraz eğlenelim ama bir yandan da derinleşelim: Sıfır maliyet nedir? “Sıfır Maliyet”…

Caminin İçindeki Balkona Ne Denir? Tarihsel Bir Bakış ve Günümüzdeki Yeri Caminin içindeki balkonun ismi, her ne kadar pek çok insan için sıradan bir soru gibi görünebilir, ancak aslında tarihi, kültürel ve mimari açıdan oldukça derin bir anlam taşır. Bir cami ziyaretinde, minberin üst kısmında veya kürsüyle birleşen, namaz kılanların seccadelerinde dua ettiği yüksek alanlardan birine bakarken, fark ettiğimiz o ince balkon, aslında çok şey anlatır. Peki, caminin içindeki balkona ne denir? Hadi gelin, bu soru üzerinden mimariden, sosyal yapıya ve İslam kültürüne kadar derinlemesine bir keşfe çıkalım. Caminin İçindeki Balkon: Mihrabın Arkasındaki Gizem Caminin iç kısmındaki balkonun ismi “mahfil”dir.…