Kürt Aşiret Nedir? – İzmirli Gençten Eğlenceli Bir Bakış
Aşiret Kültürü: Yani Nasıl Bir Şeydir Bu?
Evet, bir İzmirli olarak aşiret kelimesi bana önce biraz garip gelmişti. Hani ben genelde yazları Konak’ta yürürken bir kahve içmeye gittiğimde, “Yok birader, senin asıl derdin ne?!” diye derin sohbetlere dalan tiplerdendim. Ama bir gün, içsel huzuru ve genel anlamda evrimsel süreçleri sorgularken, “Peki ya Kürt aşiret nedir?” diye sordum. Hani şu kültürel miras, topluluk ve aile bağları falan dedikleri şey… Belki bir anda tam olarak tanımlamak imkansızdır ama şu anda sormaktan da biraz utanıyorum. Çünkü ben İzmirli, esprili, şüpheci ve bazen çok fazla şey düşünen bir adamım. Neyse, gelin bakalım, hem biraz mizahi hem de düşündürücü bir şekilde anlatmaya çalışayım.
Kürt Aşiret Nedir? Hani Bunu Biraz Açalım
Aşiret, aslında Türkçe’de köken olarak eski Arapçadan gelmiş bir kelimedir. Ama ne yazık ki hep çok büyük şeylerle ilişkilendirilir. Yani ben İzmir’de kahvemi içerken, birinin “aşiret” demesi, aklımda büyük, taş yığma olayına kadar giderdi. “Büyük bir lider, herkesin önünde olduğu bir grup” falan… Tabii, şimdi öğrendim ki işin özü bir grup insanın bir arada yaşama biçimi, bağlılıkları, birbirlerine gösterdikleri sadakat ve kültürel bir anlam taşıyor.
Bir Kürt aşireti, aslında sadece adı “büyük” olan bir şey değil, içine giren her bireyin kendini bir parça da olsa güçlü hissettiği, birbirine bağlılıkla iç içe geçmiş bir yapıdır. Yani bir nevi bağımsız, topluluk odaklı yaşam diyebiliriz. İşte burası tam olarak benim arkadaş grubuma benziyor. Evet, itiraf ediyorum, ben ve arkadaşlarım, birer küçük aşirete benziyoruz. Küçük, evet, ama aşiret diyoruz işte. Herkesin kendi köşesinde oturduğu, bazen birbirine karıştığı ama kendi sistemlerinde bir düzene sahip olan bir topluluk var karşımızda.
Aşiret Mi? Yok, Bizde Herkes Esprili
Şimdi, Kürt aşiret kültürünün o çok derin köklerine dalmadan önce, kendi hayatımdan bir anekdot vereyim: Geçen hafta bir kafede oturuyorduk arkadaşlarla, konumuz tabii ki ne kadar güçlü olduğumuzdu. Ve bir an birden “Aman ya, benim aşiretim de var aslında!” dedim. Bunu derken, etrafımdaki herkese bakıp, nasıl bir açıklama yapacağımı düşünürken, şöyle dedim: “Şey… İki kadeh kahve içeriz ama aşiretim değiliz ha!” Tabii herkes güldü. Beni tanıyan herkes, aslında benim tam olarak ne demek istediğimi biliyordu. Yani, hani gerçekten bir aşiret kurma, köle tüccarlığı yapma falan gibi derdim yoktu. Ama bir topluluk olarak birlikte olmak, bir arada eğlenmek, güçlü olmayı en küçük detaylarda bile hissedebilmek işte bu. Eğer Kürt aşiret nedir? diye soruyorsanız, her zaman için bu çok büyük, çok ciddi bir şey değil, çoğu zaman içinde sıcak bir sohbet, samimi bir bağ ve bu bağın sürekli pekişmesiyle büyür.
Kültür ve Aşiret: Birbirine Karışan Aile Bağları
Beni tanıyanlar bilir, genelde her şeye biraz şüpheyle yaklaşırım. Ancak işin gerçeği, insan bazen, kendi kabuğunda büyüdüğünü fark etmeden başkalarına bakar ve onlardan çok şey öğrenir. Kürt aşireti derken, çok büyük aile bağlarını, büyük bir yardımlaşma ve dayanışmayı kastettiğini anlamak gerekiyor. Evet, belki her şeyin güldüğü ve eğlenceli olduğu bir ortam yok ama bu bir aile yapısı. Aile yapısı dediğimde, herkesin birbirine “Abi gel şunu yap, bunu yap” diye başladığı o sıcak ilişkiler, aslında her Kürt aşiretinde mevcuttur.
Ve işte burada ben İzmirli olarak şunu fark ettim: “Bir aşirette aile demek sadece kan bağından ibaret değildir. Gerçek bir bağlılık, güven ve birlikte büyüme meselesidir.” Yani insan bazen bir yerlerde yaşadığı topluluğun kurallarına uymaktan bıksa da, geri dönüp baktığında, en güçlü dayanağının aslında o topluluk olduğunu fark eder. Çoğu zaman iç sesimle konuşurum, kendi kendime, “Abi bu kadar mı içten olur insan?!” diyorum, ama işin özünde, bütün bu kültürün gücü dayanışmada gizlidir.
Aşiret ve Toplum: Birlikte Olmak, Güçlü Olmak
Şimdi işin içine bir de güçlü olma olayı giriyor. Bunu, “Aşiret olmak ne demek?” diye soran birine anlatmaya çalışırken şöyle derim: Bir insan, kendi küçük çemberinde çok güçlü olabilir ama o gücü, dışarıdaki dünyayla paylaştığında gerçekten ne kadar güçlü olduğunu görür. Kürt aşiretleri de tam olarak bunu temsil eder. Birlikte güçlüyüz. Çoğu zaman insanlar kendi başlarına çok küçük ama birlikte çok büyük şeyler başarabilirler.
Benim arkadaş grubum da tıpkı bir Kürt aşiretine benziyor. Her birimiz, birbirimizin arkasındayız. Hani bazen, birbirimize “Abi, sen bu işi yapamazsın!” dediğimizde, aslında bu bizi daha güçlü kılar. Ne demek istediğimi anlatabiliyor muyum? Yani bu karşılıklı güven ve destek, aslında bir aşiretin olmazsa olmazlarından biridir. Birbirine destek olmak, bazen “Abi, yapma” demek, bazen “Bunu dene!” demek ve genelde bir şekilde kendi yolunu bulma çabası.
Bir İzmirli Olarak Aşireti Düşünmek: Kapanış
Sonuç olarak, Kürt aşiret nedir? sorusunun cevabı, her topluluğun, her kültürün içinde olduğu gibi zaman zaman ciddi, zaman zaman komik bir arayış olmuştur. Herkes kendi dünyasında büyür ve bu dünyada bulduğu en büyük güç, bağlılık ve birlikte olma halidir. Bence her aşiretin farklı olmasının sebebi de budur: Birlikte olmak, güçlü olmak.
Bunu söylemek isterdim ki, bu yazıyı biraz şüpheyle başlasam da, kafamda çok fazla şey döndü, derinlemesine düşündüm ve en sonunda, aşiret ile ilgili fark ettiğim şeyin bu olduğuna kanaat getirdim. Kürt aşiretinin özüdür bu: Bir arada, güçlü, gülerken de ciddiyetle, ihtiyaç duyduğunda her zaman birlikte.
Ve işte her şeyin sonunda ben de arkadaşlarıma diyorum: “Yani, biz küçük bir aşiretiz ama herkesin içi rahat olsun, aramızda lider falan yok. Herkesin, bir şekilde güçlü olduğu ve birbirini desteklediği bir yer burası.” O zaman sorum şu: Sizinki de bir aşiret mi?