Akşam Saati Ne Zaman Başlar?
Herkesin “akşam saati” tanımının farklı olduğunu bilmek, aslında bir anlamda hayatın ne kadar subjektif olduğunu da gösteriyor. Kimine göre akşam saati, saat 17:00’de başlar, kimine göre ise güneşin batışıyla… Ama bu tartışma, yalnızca bir saat dilimi meselesi değil, aslında sosyal yapımızın, çalışma kültürümüzün ve hatta kişisel alışkanlıklarımızın bir yansıması. Benim için akşam saati ne zaman başlar? Şu anda, İzmir’de 28 yaşında biri olarak, net bir cevabım var: Akşam, sosyal medya kapanışının başladığı andır. Ama tabii ki bu konu daha derin, daha geniş bir yelpazeye sahip. Gelin, “akşam saati”ne bir göz atalım, güçlü ve zayıf yönleriyle ele alalım.
Akşam Saati Ne Zaman Başlar? Güçlü Yanları
Bana kalırsa, akşam saati başlama meselesi, tamamen kişinin yaşam tarzına ve alışkanlıklarına bağlı. Bu yüzden bu kavramın kesin bir zaman dilimiyle tanımlanması bence gereksiz. Mesela, İzmir’de sıcak yaz akşamlarını düşünün. Güneş battığında, sokaklar yavaş yavaş hareketlenmeye başlar. Birçok insanın kafelerde, sahilde veya meydanlarda vakit geçirmeye başlamasıyla, “akşam”ın başladığı anı hissedersiniz. Bu anlamda, akşam saati, bence dış dünyadan gelen uyarıcılarla tanımlanabilir. Ne zaman sokakta bir canlılık başlarsa, o an akşam başlamış demektir. Bunun bir tür sosyal kabul olduğu da bir gerçek. Akşam, sadece saatle ölçülmeyen bir duygu hali, bir “ruh hali” gibi.
Özellikle çalışma hayatının yoğun temposunda, akşam saati aslında bir tür rahatlama dönemi. Birçok kişi, sabahın erken saatlerinde uyanıp işe gitmekten, öğle molasında yemek yemekten, akşamın ise yavaşça kendisini gösterdiği bir dönemde dinlenmeye başlar. Hatta bazı insanlar, sabahları alarm çaldığında, “Ya bugün 17:00’yi görmek için ne kadar savaşacağım acaba?” diye düşünür. Bu noktada, akşam saatinin başlaması bir nevi kurtuluş gibi gelir. Hem bir ritüel, hem de beklenen bir özgürlük anıdır.
Tabii, gündüz çalışmanın getirdiği yorgunlukla o an geldiğinde, bir kahve ya da soğuk bir içki, tüm günü unutmanızı sağlar. Akşam saatiyle özdeşleşen bu “rahatlama” fikri, aslında modern toplumun yansıması. Özellikle şehirde yaşayan gençler için, bu an çok değerli.
Akşam Saati Ne Zaman Başlar? Zayıf Yanları
Evet, akşam saati ile ilgili çok güzel ve romantik bir bakış açısı sundum ama bir dakika, bu işin karanlık taraflarına da bakalım. Akşam saati, aslında toplumsal normlarla ciddi bir çelişki yaratıyor. Bu soruyu sormanın ardında, aslında bizim toplumumuzun “çalışma saatleri”ne olan takıntısını da görmemiz gerek. Çünkü akşam, ne yazık ki hala “çalışmaya son ver” ya da “işten çıkma” saati olarak algılanıyor. Bir işyerinin ya da fabrikasının kapatılma saatiyle akşamın gelişini eşdeğer tutuyoruz, peki ya bununla sınırlı kalmamalı değil mi? Akşam saatinin bir rahatlama değil, tam tersine bir geçiş dönemi olması, o kadar tekdüze ve monoton ki, buradaki “saat” algısının insanlar üzerinde nasıl bir baskı oluşturduğunu düşündüğünüzde, gerçekten sorgulanması gereken bir şey olduğunu kabul ediyorum.
Benim şahsen çok sevmediğim şeylerden biri de, sosyal medyanın da “akşam saati”ni belirlemesi. Birçok kişi için akşam saati, akşam 6’dan sonra sosyal medyada aktif olmak, telefonları kurcalamak, WhatsApp’tan cevap vermek ve bir şekilde dijital dünyadan çıkmamak anlamına geliyor. Bu aslında tam anlamıyla bir geçiş dönemi değil, sürekli bir bekleyiş hali. Evet, bazı insanlar akşam saatlerinde evde sakin bir zaman geçirmek isterken, sosyal medya bir bağımlılık yaratıyor. Sonuçta, akşam saati, bizim en değerli zaman dilimimizi çalan bir tuzak haline gelebiliyor. O yüzden, bir saat sonra “akşam saati geldi” demek ne kadar anlamlı olabilir ki?
Bir başka eleştiri konusu ise, akşam saatinin çok “tüketici” bir hal alması. Özellikle büyük şehirlerde, “akşam” dediğimizde, sokaklar kalabalıklaşıyor, kafeler doluyor ve alışveriş merkezleri tıklım tıklım oluyor. İnsanlar sanki yalnızca akşam saatlerinde “yaşamaya” başlıyormuş gibi bir izlenim veriyorlar. Bu durum, aslında tüketim kültürünün ve sürekli “daha fazla” isteğinin bir sonucu. Bir bakıma, insanların kendilerini eğlendirmek için akşam saatlerine daha fazla para harcaması gerektiğini düşünüyorlar. Bu da başka bir tür baskı: Akşam, sadece dışarı çıkıp harcama yaparak değerli hale gelmeli mi?
Akşam Saati: Sosyal ve Kültürel Çeşitlilik
İstanbul’dan bir örnek verecek olursam, herkesin “akşam saati” algısı farklı. Bir işyeri çalışanı için akşam, ofisten çıkış saati olabilirken, bir öğrenci için akşam, derslerin bitip arkadaşlarla buluşmaya başlamak anlamına gelir. Fakat, bir esnaf için akşam saatinin erken ya da geç olması, tamamen onun iş saatlerine bağlıdır. Aynı zamanda, sosyal sınıf farkları da akşam saatini nasıl geçirdiğimizde belirleyicidir. Eğer daha rahat bir yaşam tarzınız varsa, akşamı bir arkadaşınızla şık bir restoranda geçirmek, akşamın başladığı an olabilir. Ama gece yarısı hala çalışıyorsanız, “akşam”ın ne zaman başladığını sorgulamak da boşa gider.
Sonuç Olarak
Bence “akşam saati” sorusuna net bir cevap yok. Kişisel algılar, toplumsal normlar ve hatta çalışma saatleri, bu sorunun cevabını şekillendiriyor. Birçok kişi için akşam, işin sonlanması ve rahatlama zamanı iken, başkası için bir tüketim döngüsünün başlangıcı olabilir. En sevdiğim yanı ise, akşam saatinin, genellikle günlük rutinlerden bir kaçış, bir özgürlük anı olması. Ancak aynı zamanda, toplumun sürekli koşturmacasında bu saatin işin, sosyal medyanın ve tüketimin içinde kaybolduğunu görmek, ciddi bir soru işareti bırakıyor. Akşam gerçekten “akşam” olmaktan çıkıyor mu? Bunu bir tartışma konusu yapmak, belki de hepimizin zamanın değerini yeniden sorgulamamıza neden olacaktır.